Nasiona Chia. Jakie właściwości ma ten superfood?

Jak wynika z badań Kantar Media – co czwarty Polak je co chce, a co dziesiąty odżywia się niezdrowo. Pozostali – zgodnie twierdzą, że starają się kontrolować to co jedzą i odżywiają się właściwie.

Co ważne, bezustannie wzrasta zainteresowanie produktami z tzw. listy super-żywności (ang. superfood). Jak podaje wiedza encyklopedyczna, superfood to termin marketingowy wykorzystywany do określania nieprzetworzonej żywności pochodzenia naturalnego, bogatej w składniki odżywcze, których ilość i właściwości mają działać korzystnie na organizm człowieka.

Jednym z produktów, o którym bez wątpienia można powiedzieć, że wykazuje liczne właściwości pro-zdrowotne są nasiona chia.

Co to jest Chia?

Chia to inaczej szałwia hiszpańska – roślina z gatunku jasnotowatych, naturalnie występująca na terenach Meksyku oraz Gwatemali. Jej ogromna popularność jest wynikiem właściwości nasion.

Według licznych źródeł, chia uprawiana była już w czasach prekolumbijskich. Już wtedy, społeczeństwo świadome było pozytywnego oddziaływania nasion chia. Dzisiaj, szałwia hiszpańska uprawiana jest na zdecydowanie większą skalę. Wszak, z nasion chia korzysta spora grupa społeczna.

 Warto wiedzieć! Szałwia hiszpańska to niewielka roślina – jej wysokość oscyluje w granicach 100 centymetrów. Posiada relatywnie duże liście (około 8 centymetrów długości i 5 centymetrów szerokości). Nasiona chia znajdziemy w owocach szałwii hiszpańskiej. 

Przedstawiając szałwię hiszpańską nie sposób wspomnieć o tym, iż obecnie uprawiana jest nie tylko w Meksyku i Gwatemali, ale także: Argentynie, Boliwii, Ekwadorze, Paragwaju oraz Australii. Nasiona Chia, na świecie występują zwykle pod nazwą klasyczną – „chia”, aczkolwiek spotykamy się ze znakami towarowymi:

  • Sachia
  • Anutra
  • Chia Sage
  • Salba
  • Tresalbio
  • Cheela Brand
  • Mila

Wartym odnotowania jest również fakt, iż od 2009 roku, nasiona chia w regulacjach Unii Europejskiej widnieją jako produkt spożywczy.

Właściwości nasion chia

O nasionach chia – bez cienia wątpliwości – można powiedzieć, że są popularne na całym świecie. To produkt, który jest swojego rodzaju fenomenem i stanowi nieodłączny element medycyny niekonwencjonalnej. Wpływ na taką sytuację ma fakt, iż nasiona chia stanowią znakomite źródło wartości odżywczych, minerałów, witamin i innych kluczowych dla zdrowia (i nie tylko!) substancji.

Korzystając z badań rolniczych Departamentu Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, publikujemy pełny raport składników odżywczych zawartych w nasionach chia:

Składniki odżywcze w nasionach chia (w 100g)
Woda5,8 g
Wartość energetyczna486 kcal (2034 kJ)
Białko16,54 g
Tłuszcze30,74 g
Węglowodany42,12 g
Błonnik34,4 g
Minerały
Wapń631 mg
Żelazo7.72 mg
Magnez335 mg
Fosfor860 mg
Potas407 mg
Sód16 mg
Cynk4,58 mg
Miedź0,924 mg
Mangan2,723 mg
Selen55,2 mg
Witaminy
Witamina C1,6 mg
Tiamina0,620 mg
Ryboflawina0,170 mg
Niacyna8,830 mg
Kwas foliowy49 µg
Witamina A54 IU
Witamina E0,50 mg
Tłuszcze
Kwasy tłuszczowe nasycone3,33 g
Kwasy tłuszczowe jednonienasycone2,309 g
Kwasy tłuszczowe wielonienasycone23,665 g
Kwasy tłuszczowe trans0,140 g
Cholesterol0 mg
Aminokwasy
Tryptofan0,436 g
Treonina0,709 g
Izoleucyna0,801 g
Leucyna1,371 g
Lizyna0,970 g
Metionina0,588 g
Cysteina0,407 g
Fenyloalanina1,016 g
Tyrozyna0,563 g
Walina0,950 g
Arginina2,143 g
Histydyna0,531 g
Alanina1,044 g
Kwas asparaginowy1,689 g
Kwas glutaminowy3,500 g
Glicyna0,943 g
Prolina0,776 g
Seryna1,049 g

Trzeba przyznać, że powyższe zestawienie wygląda imponująco. Nie ma wątpliwości – nasiona chia to znakomite źródło: witamin, minerałów, aminokwasów i nienasyconych kwasów tłuszczowych. Czy można oczekiwać czegokolwiek więcej?

Jak działają nasiona chia?

Powiedzieć, że nasiona chia to znakomite źródło wartości odżywczych to jak nie powiedzieć nic. Ten produkt spożywczy trzeba przedstawić znacznie szerzej. Wszakże, przypisuje się mu mnóstwo właściwości pro-zdrowotnych. Opierając się na wiedzy encyklopedycznej, badaniach naukowych i powszechnej wiedzy dotyczącej tradycyjnej medycyny ludowej krajów południowoamerykańskich (i nie tylko!) przygotowaliśmy zestawienie dziesięciu kluczowych właściwości nasion chia.

Nasiona chia na odchudzanie

Co do tego, że ogromna popularność nasion chia jest wynikiem między innymi właściwości sprzyjających utracie masy ciała, nie ma żadnych wątpliwości. Wszakże, skala otyłości i nadwagi jest ogromna – to zjawisko dosięga ponad 50% cywilizowanej społeczności.

Nasiona chia stanowią doskonałe źródło błonnika pokarmowego, którego wpływ na redukcje zbędnych kilogramów jest oczywisty. Włókna pokarmowe pęcznieją w żołądku pochłaniając materiały uboczne przemiany materii oraz toksyny. Dzięki temu dochodzi do:

  • usprawnienia pracy całego układu trawiennego
  • ograniczenia apetytu
  • przyśpieszenia perystaltyki jelit

Co więcej, skuteczność nasion chia w procesie utraty masy ciała jest nie tylko wynikiem wysokiej zawartości błonnika witalnego. Odchudzaniu sprzyjać ma również zawartość kwasów tłuszczowych omega-3 oraz kwasu alfa-linolowego.

Nasiona chia na choroby układu krążenia i cholesterol

Dowiedziono, że spożywanie błonnika pokarmowego może sprzyjać ograniczeniu ryzyka wystąpienia chorób układu krążenia. Jak możemy przeczytać w publikacji „What are the benefits of chia seeds?” opublikowanej na łamach serwisu Medical News Today badania wykazały, że błonnik pokarmowy może odgrywać rolę w regulacji układu odpornościowego i stanów zapalnych. W ten sposób może zmniejszyć ryzyko stanów związanych z zapaleniem, takich jak choroby układu krążenia.

Co więcej, błonnik pokarmowy, którego nie brakuje w nasionach chia – sprzyja również obniżeniu tzw. złego cholesterolu, który to sprzyja rozwojowi chorób układu krążenia. Nie ma zatem najmniejszych wątpliwości – nasiona chia to świetny sposób na profilaktykę (i nie tylko!) wielu chorób związanych z pracą systemu krwionośnego.

Nasiona chia na cukrzycę typu 2

Badania przeprowadzone w Lutym 2017 roku dowiodły, że nasiona chia posiadają zdolność do przekształcania glukozy w węglowodan o powolnym uwalnianiu. Autorzy badań, we wnioskach informują, że włączenie nasion chia do diety cukrzyków może przynieść liczne korzyści dla zdrowia.

Mało tego! Po raz kolejny, trzeba wspomnieć tutaj o kluczowej roli błonnika. Wszak, włókna pokarmowe to substancje, które mogą być wykorzystywane w formie profilaktyki przeciwko cukrzycy typu 2. Tym samym, nasiona chia – mogą być stosowane zarówno w celach zapobiegawczych, jak i pomocniczo w leczeniu cukrzycy.

Nasiona chia na oczyszczenie organizmu z toksyn

Nasiona chia z powodzeniem mogą być wykorzystywane jako naturalne wsparcie dla procesów detoksykacyjnych realizowanych przez organizm. Za sprawą zawartego w nich błonnika dochodzi do optymalnego wydalania toksyn przez żółć i stolec.

Dodatkowo, wiedza encyklopedyczna wśród właściwości błonnika pokarmowego podaje, że:

  • przyśpiesza pasaż treści przez układ pokarmowy
  • reguluje rytm wypróżnień
  • rozwija korzystne bakterie jelitowe

Nasiona chia na choroby serca

Wśród właściwości nasion chia bardzo często wymienia się również pozytywny wpływ na pracę serca. Jak donosi serwis Medical News Today, za sprawą nasion chia:

  • zmniejszymy ryzyko zakrzepicy serca
  • wyeliminujemy zaburzenia rytmu serca
  • zmniejszymy blaszkę miażdżycową
  • obniżymy ciśnienie krwi
  • poprawimy funkcję śródbłonka

Wszystko to – uwarunkowane jest przez wysoką zawartość kwasów omega-3. Powyższym właściwościom sprzyja również błonnik.

Nasiona chia na problemy trawienne

Spośród wielu naturalnych sposobów na problemy trawienne: wzdęcia, zaparcia czy biegunkę, coraz częściej rekomenduje się stosowanie nasion chia. Nie ma w tym absolutnie nic, co mogłoby dziwić. Wszakże, bogactwo mineralno-witaminowe, kwasy tłuszczowe nienasycone i przede wszystkim błonnik sprzyjają odbudowie naturalnej równowagi trawiennej w organizmie.

Nasiona chia na osteoporozę

Osteoporoza – choroba charakteryzująca się zmniejszoną wytrzymałością kości dosięga coraz szerszego grona. Wynika to między innymi z braku wapnia i fosforu w diecie. Oba minerały znajdziemy w nasionach chia.

W 100g nasion chia znajdziemy aż 631 mg wapnia i 830g fosforu. Co ciekawe, mleko – czyli produkt przedstawiany jako gwarancja zdrowych i mocnych kości, w 100g zawiera „zaledwie” 125 mg wapnia.

Nasiona chia na zwiększenie poziomu energii w organizmie
Coraz częściej nasiona chia znajdują się w składzie wszelkiego rodzaju produktów mających na celu zwiększenie poziomu energii w organizmie. Z powodzeniem wykorzystywane są przez sportowców.

Wszystko to za sprawą bogatego profilu aminokwasowego (w nasionach chia znajdziemy aż 18 różnych aminokwasów).

Nasiona chia na opóźnienie procesów starzenia

Za sprawą antyoksydantów, których nie brakuje w nasionach chia dochodzi do opóźnienia procesów starzenia. Potwierdza to wolnorodnikowa teoria, o której przeczytać możemy chociażby w Wikipedii:

„Wolnorodnikowa teoria starzenia się (ang. free-radical theory of aging, FRTA) — hipoteza mówiąca, iż proces starzenia się ma przyczynę w nagromadzeniu w komórkachorganizmów zniszczeń spowodowanych działaniem niespecyficznych reakcji wolnych rodników powstających w toku metabolizmu.”

Nasiona chia na zdrowie stawów

Wśród kluczowych właściwości tego produktu nie można zapomnieć o dobroczynnym wpływie na zapalenie stawów. To efekt wysokiej zawartości kwasów tłuszczowych omega-3 i antyoksydantów.

Niektóre źródła podają, że nasiona chia mogą być traktowane także jako naturalny środek przeciwbólowy.

Reasumując, liczba właściwości pro-zdrowotnych nasion chia jest ogromna, dlatego też – stawiając pytanie: Na co są dobre nasiona chia? Można odpowiedź bardzo krótko: NA ZDROWIE!

Czy konsumpcja nasion chia jest bezpieczna?

Choć nasiona chia bardzo często przedstawiane są jako suplementy diety nie powodujące absolutnie żadnych skutków ubocznych, to – niestety – jest inaczej. Podobnie jak każdy inny produkt spożywczy – nasiona chia mogą powodować skutki uboczne.

Wśród potencjalnych reakcji niepożądanych wymienia się:

  • spadek ciśnienia krwi
  • reakcje alergiczne: wysypka, pokrzywka, biegunka, a nawet problemy z oddychaniem
  • problemy z wypróżnianiem
  • zwiększone ryzyko wystąpienia przerostu prostaty

Rzecz jasna, powyższe skutki uboczne występują bardzo rzadko. Nie mniej jednak – z redaktorskiego obowiązku – informujemy o nich.

W wielu publikacjach na temat nasion chia sporo miejsca poświęca się ich stosowaniu w ciąży. Czy w tym szczególnym okresie warto sięgać po ten produkt?

Odpowiedź na powyższe pytanie nie jest jednoznaczna. Z jednej strony – produkt ten jest doskonałym źródłem wielu wartościowych substancji, minerałów i witamin, z drugiej zaś – jego stosowanie może powodować skutki uboczne. W związku z tym, kobiety w ciąży stosowanie nasion chia powinny zawsze konsultować z lekarzem prowadzącym.

Jak jeść nasiona chia? Najlepsze przepisy.

Nasiona szałwii hiszpańskiej zazwyczaj wykorzystywane są w słodkich daniach: deserach, puddingach, koktajlach oraz lodach. Z powodzeniem można dodać je również do sałatek, pieczywa oraz innych dań. Ich smak pozwala na bardzo szerokie zastosowanie.

W oparciu o rekomendacje, wytypowaliśmy trzy najlepsze przepisy na zastosowanie nasion chia w diecie:

Pudding z nasion chia
1-2 łyżeczki nasion chia należy zalać około 100-200 ml wody/ Po napęcznieniu nasion należy dodać ulubione owoce pokrojone w kostkę oraz łyżeczkę miodu.

Koktajl z nasion chia
2 łyżeczki nasion chia, 300 ml mleka lub maślanki, 100g ulubionych owoców oraz łyżeczka miodu – wszystkie składniki należy ze sobą dokładnie zblendować.

Owsianka z nasionami chia
Do ciepłego mleka dodaj: płatki owsiane, suszone owoce, miód, cynamon i 1-2 łyżeczki chia. Owsiankę spożywaj po spęcznieniu nasion.

Konsumenci sięgający po nasiona chia, bardzo często pytają o dzienną dawkę – tj. ile dziennie jeść nasion chia. Najczęściej zaleca się spożywać nasiona szałwi hiszpańskiej dwa razy dziennie w dawce nie przekraczającej 20g.

Opinie lekarzy i konsumentów na temat nasion chia

Nasiona chia nie bez powodu znalazły się na liście SuperFood. Bez cienia wątpliwości zasługują na miano super-żywności.

Najlepszą rekomendacją do ich stosowania są liczne pozytywne recenzje, zarówno lekarzy, jak i konsumentów. Pozytywnie o nasionach chia wypowiadają się również dietetycy i eksperci ds. żywienia. Nierzadko, nasiona szałwii hiszpańskiej znajdują się w rozmaitych jadłospisach (nie tylko na redukcję zbędnych kilogramów!).

Na forach, portalach tematycznych i w serwisach społecznościowych, nasiona chia najczęściej komplementowane są za:

  • szerokie spektrum oddziaływania (konsumenci zauważają wpływ na wiele obszarów funkcjonowania organizmu)
  • łatwość stosowania
  • szybkość działania

Co oczywiste, przeglądając opinie na temat nasion chia – natrafić możemy także na nieprzychylne treści. Nie mniej jednak, jest ich relatywnie mało. Pozwala to wysunąć wniosek, że nasiona chia są pomocne w lwiej części przypadków.

Idąc dalej, można zauważyć – że opinie bardzo często zależne są od konkretnego produktu. Wielu konsumentów stwierdza, że jakość nasion chia jest zróżnicowana.

Jaka jest cena nasion chia i gdzie kupić?

Nasiona szałwi hiszpańskiej są powszechnie dostępne – kupimy je w sklepach ze zdrową żywnością. Coraz częściej zakupu możemy dokonać także w supermarketach.

Warto pamiętać, że w niektórych krajach chia występuję pod znakami towarowymi:

  • Sachia
  • Anutra
  • Chia Sage
  • Salba
  • Tresalbio
  • Cheela Brand
  • Mila

Nasiona chia dostępne są zwykle w opakowaniach po 100, 500 lub 1000g. Ich cena zależna jest od: jakości produktu (pochodzenia, producenta) i – co jasne – wielkości opakowania. Za jeden kilogram nasion chia zapłacimy od kilkunastu do kilkudziesięciu złotych.

Biorąc pod uwagę fakt, iż dzienne spożycie szałwii hiszpańskiej jest niewielkie (około 40g), to cena produktu jest wyjątkowo atrakcyjna. Opakowanie zbiorcze 1kg wystarczyć powinno na około 25 dni.

Czy warto sięgnąć po nasiona chia?

Niewątpliwie nasiona chia to doskonałe źródło minerałów, witamin, kwasów tłuszczowych wielonienasyconych i błonnika pokarmowego. To oczywiste, że produkt cieszy się świetnymi recenzjami i opiniami – wszakże stanowi doskonałe uzupełnienie diety i wykazuje szereg właściwości pro-zdrowotnych. Co istotne, zostały one potwierdzone niezależnymi badaniami.

Oczywiście, warto zdać sobie sprawę, że nasiona szałwii hiszpańskiej nie mogą być traktowane jako antidotum na wszelkie zło. Owszem – jest to produkt pomocny w leczeniu i profilaktyce wielu chorób. Natomiast, musimy pamiętać, że kluczem do zdrowia jest dbałość także o inne elementy trybu życia, tj.:

  • dietę (nasiona chia to suplement, a nie substytut zbilansowanej diety)
  • aktywność fizyczną
  • regularny rytm dobowy
  • relaks (jako forma eliminacji stresu)

Rzecz jasna, nasiona chia zasługują na rekomendację, ale nie należy ich przeceniać. Nadal stanowią tylko i wyłącznie jeden z elementów piramidy zdrowego żywienia.

Co więcej, pragniemy zwrócić uwagę – że produkt ten choć zdrowy, to niekiedy może powodować zbyt silne reakcje. Dlatego też, decydując się na stosowanie nasion chia – początkowo polecamy zmniejszyć dawkowanie, celem weryfikacji reakcji organizmu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *